Phần 1 - Nguyên lý chung

Bộ bài tập tự làm khép kín một tháng nghiệp vụ đơn giản: định khoản, mở sơ đồ chữ T, lập bảng cân đối thử và tự chấm bằng phần gợi ý cuối trang.

Đề bài

Công ty TNHH An Phát có số dư đầu tháng 01/2026 như sau:

Trong tháng phát sinh sáu nghiệp vụ:

1. Chủ sở hữu góp thêm vốn 300.000.000 đồng bằng chuyển khoản.
2. Mua nguyên liệu, vật liệu nhập kho giá chưa thuế 150.000.000 đồng, thuế GTGT 10%, chưa thanh toán cho người bán.
3. Mua công cụ, dụng cụ nhập kho giá chưa thuế 24.000.000 đồng, thuế GTGT 10%, thanh toán ngay bằng chuyển khoản.
4. Rút tiền gửi ngân hàng về nhập quỹ tiền mặt 50.000.000 đồng.
5. Chuyển khoản trả nợ người bán 100.000.000 đồng.
6. Bán một lô hàng hóa có giá vốn 80.000.000 đồng; giá bán chưa thuế 110.000.000 đồng, thuế GTGT 10%, khách hàng chưa thanh toán.

Yêu cầu

1. Định khoản cả sáu nghiệp vụ (nghiệp vụ 6 gồm hai bút toán: doanh thu và giá vốn); ghi rõ chứng từ căn cứ giả định cho từng bút toán.
2. Mở sơ đồ chữ T cho TK 112: ghi số dư đầu kỳ, các phát sinh và tính số dư cuối kỳ.
3. Sau nghiệp vụ 5, lập bảng cân đối thử: tổng tài sản có bằng tổng nguồn vốn không?
4. Chỉ ra nghiệp vụ nào không làm thay đổi tổng tài sản và giải thích vì sao.
5. Tính lãi gộp của nghiệp vụ bán hàng số 6.

Cách trình bày và mẹo làm bài

• Mỗi bút toán trình bày một khối: diễn giải, chứng từ căn cứ, tài khoản Nợ, tài khoản Có, số tiền — đúng thói quen sẽ dùng suốt nghề kế toán.
• Nghiệp vụ có thuế GTGT: tính tiền thuế trước, cộng ra tổng thanh toán, rồi mới đặt bút định khoản.
• Viết xong từng bút toán, cộng ngay hai bên để chắc chắn tổng Nợ bằng tổng Có; đừng để dồn đến cuối bài mới kiểm tra.
• Khi đề chưa nêu rõ đối tượng công nợ hay phương thức thanh toán, ghi rõ giả định của bạn ngay cạnh bút toán.

Luyện thêm

Sau khi làm xong bộ bài tập này, hãy tải "Bài tập định khoản" và "Bài tập tổng hợp 1–4" ở mục Bài tập thực hành cuối khóa học để luyện tay thêm. Với phần Nguyên lý chung, bài tập định khoản và bài tập tổng hợp 1, 2 là vừa sức; bài 3, 4 sẽ dùng đến kiến thức giá thành và tiền lương ở các phần sau.

Gợi ý tự kiểm tra

• Nghiệp vụ 2: tổng ghi Có TK 331 là 165.000.000 đồng (150.000.000 tiền hàng + 15.000.000 thuế GTGT).
• Nghiệp vụ 3: tổng chi tiền gửi là 26.400.000 đồng (24.000.000 + 2.400.000).
• Số dư cuối kỳ TK 112 = 460.000.000 + 300.000.000 − 26.400.000 − 50.000.000 − 100.000.000 = 583.600.000 đồng.
• Bảng cân đối thử sau nghiệp vụ 5: tổng tài sản = tổng nguồn vốn = 985.000.000 đồng.
• Nghiệp vụ 6: phải thu khách hàng 121.000.000 đồng; lãi gộp = 110.000.000 − 80.000.000 = 30.000.000 đồng.
• Nghiệp vụ 4 không làm thay đổi tổng tài sản (tiền chỉ đổi dạng từ tiền gửi sang tiền mặt).
• Tổng phát sinh Nợ = tổng phát sinh Có của cả kỳ = 842.400.000 đồng (gồm 7 bút toán).