Phần 2 - Mua hàng

Trang này định vị quá trình mua hàng trong chu trình kế toán doanh nghiệp và cho bạn biết cần chuẩn bị gì, học xong sẽ làm được gì.

Xem video bài giảng "Mua hàng - Tổng quan và mục tiêu" ở khung bên để nghe giảng chi tiết, sau đó đọc phần tóm tắt dưới đây.

Mua hàng nằm ở đâu trong quy trình kế toán?

Mua hàng (quá trình cung cấp) là khâu đầu tiên trong các quá trình kinh doanh chủ yếu: mua vào → sản xuất hoặc dự trữ → bán ra → xác định kết quả. Vì là điểm khởi đầu, sai sót ở khâu này lan sang mọi phần sau: ghi sai giá gốc thì giá vốn và lãi lỗ sai; tách sai thuế GTGT đầu vào thì tờ khai thuế sai; quên theo dõi công nợ thì đối chiếu với nhà cung cấp không khớp.

Phạm vi của phần học

• Mua hàng hóa, nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ về nhập kho, trả tiền ngay hoặc chưa thanh toán.
• Mua dịch vụ dùng ngay cho quản lý hoặc sản xuất kinh doanh.
• Mua công cụ dụng cụ, chi phí trả trước phân bổ dần nhiều kỳ và mua tài sản cố định.
• Trả lại hàng mua và giới thiệu ngắn về mua hàng nhập khẩu.

Mục tiêu học tập

• Phân biệt bốn dạng đầu vào: hàng nhập kho, dịch vụ dùng ngay, công cụ dụng cụ phân bổ dần, tài sản cố định — mỗi dạng dẫn tới một tài khoản ghi Nợ khác nhau.
• Tính đúng giá gốc hàng mua, biết phân bổ chi phí vận chuyển, bốc dỡ vào từng mặt hàng.
• Ghi nhận đúng thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, không cộng nhầm vào giá trị hàng.
• Theo dõi công nợ chi tiết theo từng nhà cung cấp và định khoản được nghiệp vụ trả lại hàng mua.

Bạn cần chuẩn bị

• Nắm lại kết cấu tài khoản ở phần trước: tài sản và chi phí tăng ghi Nợ; nợ phải trả tăng ghi Có.
• Mở sẵn danh mục hệ thống tài khoản TT99 để tra mã và tên tài khoản khi làm ví dụ.
• Chuẩn bị giấy nháp hoặc bảng tính: mỗi nghiệp vụ ghi rõ chứng từ, diễn giải, tài khoản Nợ, tài khoản Có, số tiền.

Kết quả đầu ra

Hoàn thành phần này, bạn nhìn hóa đơn mua bất kỳ là xác định được bản chất nghiệp vụ, chọn đúng tài khoản, viết đúng bút toán cân Nợ/Có và tự kiểm tra được số dư công nợ nhà cung cấp — đúng những thao tác kế toán viên làm hằng ngày.