Phần 1 - Tổng quan và nguyên lý kế toán HCSN

TT107 yêu cầu thông tin kế toán phản ánh thường xuyên, liên tục, có hệ thống tài sản, nguồn kinh phí, thu, chi và kết quả; đồng thời phục vụ quản lý và quyết toán ngân sách.

Nguyên tắc cốt lõi

• Đầy đủ, khách quan, đúng kỳ: ghi theo thực tế phát sinh và bằng chứng, không chờ đến khi có tiền mới ghi mọi nghiệp vụ.
• Nhất quán: chính sách đã chọn được áp dụng nhất quán trong năm; thay đổi phải giải trình.
• Bản chất hơn hình thức: đọc quyền và nghĩa vụ thật của giao dịch, không chỉ nhìn tên chứng từ.
• Có thể kiểm tra: số liệu tổng hợp phải lần ngược đến sổ chi tiết và chứng từ.
• Gắn mục lục NSNN: đơn vị sử dụng ngân sách phải theo dõi đúng chương, loại khoản, mục, tiểu mục, nguồn và niên độ.

Phương trình kế toán

Tài sản = Nợ phải trả + Nguồn vốn/quỹ + Thặng dư lũy kế

Mỗi bút toán kép làm thay đổi ít nhất hai yếu tố nhưng vẫn giữ cân bằng. Thu thường làm tăng kết quả; chi phí làm giảm kết quả. Tạm thu hoặc khoản nhận trước chưa ghi thu là nghĩa vụ/chênh lệch thời điểm, chưa phải doanh thu ngay.

Cơ sở dồn tích và dòng ngân sách

Kế toán tài chính ghi nhận tài sản, nghĩa vụ, thu và chi phí theo điều kiện phát sinh. Theo dõi dự toán lại ghi đơn khi được giao hoặc khi sử dụng. Do đó một khoản rút dự toán trả lương có thể gồm bút toán chi phí/lương trong bảng, thanh toán tiền và ghi Có TK 008 ngoài bảng. Không được gộp ba sự kiện thành một cách máy móc.

Phân loại đơn vị

Đơn vị có thể được nhìn theo cấp dự toán, cấp ngân sách và mức tự chủ. Phân loại ảnh hưởng luồng giao dự toán, tổng hợp báo cáo và cơ chế tài chính, nhưng không làm thay đổi nguyên tắc căn bản: mỗi giao dịch phải đúng nguồn, đúng hoạt động và có hồ sơ kiểm chứng.